İlk önce borsanın tanımından başlayalım. Alıcı ve satıcı arasında hisse senedi, tahvil, bono gibi yatırım araçlarının belirli kurallara tabi olarak el değiştirdiği pazar alanlarına borsa diyoruz.

Arz-talebe bağlı olarak borsalarda yer alan yatırım araçları yükseliş, düşüş gibi dalgalanmalar yaşamaktadırlar. Böylelikle alıcı ve satıcılar bu durumdan kar veyahut zarar edebilirler. En basitinden ülke genelinde yaşanan kötü bir hadise, senaryo, yayılan herhangi bir havadis sonucu paramızın değeri diğer ülke paralarına nazaran değer kaybetmekte, faiz ve enflasyon oranları yükselmekte ve değerleme puanlarımız düşmektedir, final olarak ise ülkeye gelecek yatırımcılar geri adım atmaktadır.

 

Peki Basit Mantıkla Borsalar Neden Dalgalanır?

Dış kaynak etkenleri konu dışında tutarsak eğer, arz-talep dengesinde, seans süre boyunca daha çok yatırım yapılan enstrüman değeri artarken, satışı gerçekleştirilen enstrüman değeri de düşmektedir.

Lakin başta dediğim gibi kaba mantık ile açıkladığımız bu dalgalanma durumu, Dış Kaynak Etken gerçeğini hiçe sayamaz. Makro ve mikro olarak bu etkenleri ayırabiliriz. Mikro etkenler ülke içinde gelişen hadiselerdir. Makro etkenler ise ülkenin dünyaya bağlı olarak, ekonomik anlamda gösterdiği performansı inceler. Basit anlamda, ülke içerisinde yaşanan hadiseler mikro etkenler iken, ülkenin dünyada yaşanan gelişmelere verdiği tepkiler ve aldığı etkiler ise makro etkenlerdir.

Dolayısı ile ülkelerin merkez bankasının yapmış olduğu faiz – para politikalarını takip etmemiz gerekmekte, özellikle hangi sistem borsasında yer almak istiyorsak o sistem ile alakalı, piyasaları etkileyen kurumları takip etmek gerekmektedir. Örneğin Türkiye’de Borsada Aselsan hisselerine bir yatırımınız söz konusu ise kabaca;

  • Türkiye Merkez Bankası,
  • Türkiye ile alakalı gelişmeler,
  • Aselsan ile alakalı gelişmeler,
  • FED açıklamaları,
  • FED faiz kararı, Dünya’daki gelişmeler gibi durumların tamamını takip etmelisiniz.

Hatta gerekirse bunun için uykusuz kalmalısınız. Zira tüm dünya aynı anda uyanıp aynı anda yatmıyor. Saat farkları bulunuyor ve global borsalar tüm dünyada aynı saat diliminde işlem görmüyor.

Örneğin kripto para birimlerinin borsalarında işlem yapmak istiyorsanız, kripto para bilinirlik seviyesi, market hacmi, trend analizleri, medyada o kripto para birimi ile yapılan açıklamalar, teknoloji dünyasının önde gelen simalarının o para birimi ile alakalı görüşleri, güvenlik durumları, borsaların işlem hacimleri gibi durumların tamamını takip etmelisiniz.

Kripto borsasının ve siber güvenlik dünyasının en tanınan simalarından John McAfee twitter hesabında 20 Aralık’ta yaptığı açıklamada her gün bir adet altcoin’i inceleyeceğini duyurdu. Twitter adresinde yaptığı açıklamalara göre ilgili altcoin’in fiyatı artıyor veyahut azalıyor.

Bu takipler ile eş zamanlı olarak, yatırım yapılacak alan ile alakalı geçmiş ve anlık kayıtları incelemeli, geçmişte yaşanan hangi gelişmelerden sonra o kayıtlardaki düşüş veyahut yükselişlerin yaşandığını incelemelisiniz. Böylelikle anlık veyahut gelecekte hangi gelişmelerden ne tür geri dönüşler alınacağını kestirebilir ona göre giriş-çıkış planlarınızı yapabilirsiniz.

Warren Buffet diyor ki: ”Herkesin korkak olduğu zamanlarda cesur, cesur olduğu zamanlarda ise korkak olun!”

 

Borsada Yatırım Aracı Yükseliyor: Ne Yapmalıyım?

Örneğin 2,5 seviyesinden bir adet plastik hissesi aldınız ve bu hissenin değerinin 4 olmasını öngörüyorsunuz. O halde 4’ü beklemeden 3,9’da satış emri vermelisin. Borsa yükselirken basit manada yapman gereken tek işlem budur.

 

Borsada Yatırım Aracı Düşüyor: Ne Yapmalıyım?

Öncelikle sakin olmalısın! Panik havasında 2 ihtimalin olur, ya zarar edeceğim korkusuyla satış emri verilir veyahut kar ederim umudu ile yatırım devam ettirilir. Borsanın düşmesi demek aslında ”Atı alan Üsküdar’ı geçti.” demektir, yani bal tutan parmağını yaladı, hedeflerine odaklanan yatırımcılar alacaklarını aldı ve gidiyorlar demek. Dolayısı ile bu durumlarda ( yani düşüşlerde ) var olan yatırımcıların ( gidenler harici kalanlar ) hangi seviyelerde alım veya satım yapacağının, ne kadar daha sabredeceklerinin, min/max beklentilerinin ne olduğunun analizleriniz sonucunda belirlenmesi gerekiyor. Sonucundan emin olmak tabii ki imkansız, lakin en azından kestiremediğiniz noktalarda zorlamamanız gerekmektedir. Unutmayın, kötünün iyisi her zaman daha iyidir.

FOMO(Fear of Missing Out) Satışları

Bu terim aslında sosyal medya ile hayatımıza girdi ülkemizde. Borsaya aşina olan isimler FOMO’yu bilirler. Ancak bilmeyenler de özellikle kripto para ticaretinin başlaması ile birlikte bu kısaltmayı sıkça görmeye başladı. FOMO dediğim olay tamamen yukarıda anlattığım yatırım aracı düşerken yapılan satışlar. Bir şeyleri kaçırma, kaybetme korkusu. FOMO satışları toplu halde tüm yatırımcılar tarafından yapıldığında ise yatırım aracındaki total değer bir anda düşüyor. 

Final – Çerezlik 10 Öneri:

  1. Borsalar basit mantığa sahiptir. Yatırım araçlarını düşük fiyattan alım, yüksek fiyattan satım yaparak kâr etmektir. Bunun için ileri tarihte değer kazanacak araçlara yatırım yapılmalıdır. Sırf ucuz veyahut fiyatı dip yaptı diye bir senedi almak yanlıştır.
  2. Acemi / yeni yatırımcılar fiyatlar yükselmeye başladığı andan itibaren piyasanın düşeceği düşüncesi ile hareket etme eğilimindedir. Senetlerin değerlerinde ufak bir yükseliş gördüklerinde hemen satış yönünde işlem başlatabilirler. Bu durumda analizlerine güven, korkma, sabret ve bekle.
  3. Çoğunluğun aynı yönde işlem yapması, fiyatların dalgalanmasına ve beklenilen getirilerin elde edilememesine neden olur. Bu yüzden kendi stratejilerinizi geliştirmeniz son derece önemlidir.
  4. İnternetin gelişmesi ile birlikte pek çok “sahte” haber etrafımızda kol geziyor. Kaynağına güvenmediğin, ulaşamadığın haberlere inanma. Toplu hisse yükselmesi için yatırımcıları çeken bir tuzağa da düşebilirsin, zaten hisse senedi batmış bir şirket için değeri artacak diye bir an önce satış yapıp seni batağa atmak isteyen kişilere de denk gelebilirsin.
  5. Otomatik alım-satım yapan programların varlığı söz konusu. Teknoloji çağ atlayana kadar herhangi bir yazılıma tüm paranla oynaması için yetki verme. Programlardan sadece sinyalleri takip et/yakala. Her sinyale hemen atlama.
  6. Planları orta ve uzun vadeli yapmak, borsa yatırımı için ayrılan parayı “zaten yokmuş gibi” saymak daha karlı olabilir. Zira direkt olarak elinde geçinmen veya bir şeye ödeme yapmak için kullanacağın bir bütçen varsa mutlaka borsa dışında kal. Bu şekilde borsaya giriş yapmak büyük sorumluluk hissi verir ve ani kararlar ile büyük zararlar edebilirsin.
  7. Bankalar ve yatırım şirketlerinin online sistemlerini, mümkünse demo hesaplarla incele.
  8. Elde etmek istediğin kar ile ilgili mutlaka bir planın olsun, hiç bir senet düzenli olarak sonsuza kadar yükseliş grafiğine sahip olamaz. Nerede çıkacağını bil, isterse çıkış yaptığın hisse 20x yapmış olsun, ihtiyacın olanı aldıysan mutlu ol.
  9. Dünya gündemini, siyasi ve ekonomik durumu takip et.
  10. Sektörün önde gelen kişilerini, kurumlarını takip et.

 

Sürç-i lisan ettiysek affola.

RDY

RDY

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.